İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazar

Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922: Kocatepe'den İzmir'e gün gün

Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve 9 Eylül'de İzmir'in kurtuluşuyla sonuçlandı. Hazırlık, gizlilik ve günlük kronoloji.

Haber Merkezi
Giriş:
Kaynak: Yazar Türk9 okunma0 yorum7 dk okuma
Paylaş
Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922: Kocatepe'den İzmir'e gün gün
Büyük Taarruz 26 Ağustos 1922: Kocatepe'den İzmir'e gün gün Fotoğraf: Yazar Türk

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz, 30 Ağustos'taki Başkomutanlık Meydan Muharebesi ve 9 Eylül'de İzmir'in kurtuluşuyla sonuçlandı. Hazırlık, gizlilik ve günlük kronoloji.

Büyük Taarruz, Türk ordusunun 26 Ağustos 1922 sabahı Afyonkarahisar yakınlarındaki Kocatepe'den yönetilen genel saldırısıdır. 30 Ağustos'ta Dumlupınar çevresindeki Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nde Yunan ordusunun ana gücü yenildi, 9 Eylül 1922'de İzmir kurtarıldı. Kurtuluş Savaşı'nın askerî açıdan son ve belirleyici harekâtıdır.

Bu yazı yalnızca taarruzun kendisine odaklanıyor; savaşın genel akışı için Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in kuruluşu rehberimize bakabilirsiniz.

On bir aylık hazırlık

Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından ordu, bir saldırı savaşı için yeniden yapılandırıldı. Bu dönemde mecliste "neden hâlâ taarruz edilmiyor" eleştirileri yükseldi. Mustafa Kemal, ordunun tam hazır olmadan saldırmasının bütün kazanımları riske atacağını savundu ve hazırlığı sürdürdü.

  • Fransa ve Sovyet Rusya ile yapılan antlaşmalar sayesinde silah ve cephane desteği arttı.
  • Güney cephesi kapandığı için oradaki birlikler batıya kaydırıldı.
  • Süvari kolordusu, düşman gerisine sızacak şekilde güçlendirildi.
  • Subay ve asker eğitimi yoğunlaştırıldı, ikmal hatları düzenlendi.

Gizlilik ve aldatma

Taarruzun başarısında sürpriz etkisi belirleyici oldu. Birlikler cepheye yalnızca gece hareket ettirildi, gündüz ağaçların altında ya da köylerde gizlendi. Ankara ile cephe arasındaki haberleşme kısıtlandı. Mustafa Kemal'in Ankara'da bir çay davetinde bulunacağı haberi yayıldı; oysa kendisi cepheye geçmişti. Yunan komutanlığı, Türk ordusunun büyük bir saldırıya hazırlandığını son ana kadar fark etmedi.

Gün gün Büyük Taarruz

TarihGelişme
26 Ağustos 1922Sabah saatlerinde topçu ateşiyle taarruz başladı; Mustafa Kemal Kocatepe'den yönetti
27 Ağustos 1922Afyonkarahisar kurtarıldı; Yunan cephesinde yarılmalar oluştu
30 Ağustos 1922Dumlupınar çevresinde Başkomutanlık Meydan Muharebesi; Yunan ana kuvvetleri çevrildi
1 Eylül 1922"Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emri verildi
2 Eylül 1922Yunan başkomutanı General Trikupis esir alındı
9 Eylül 1922Türk süvarileri İzmir'e girdi
18 Eylül 1922Batı Anadolu'da Yunan kuvvetleri kalmadı

Başkomutanlık Meydan Muharebesi neden önemli?

30 Ağustos'taki muharebe, taarruzun dönüm noktasıdır. Yunan ordusunun ana gücü bu çevirme harekâtında dağıtıldı; geri kalan birlikler düzensiz biçimde batıya, İzmir'e doğru çekildi. Bu yüzden 30 Ağustos, Zafer Bayramı olarak kutlanır. Muharebeye Başkomutan Mustafa Kemal'in doğrudan yönettiği için "Başkomutanlık" adı verilmiştir.

Taarruz boyunca süvari birliklerinin düşman gerisindeki demiryolu ve haberleşme hatlarını kesmesi, Yunan ordusunun toparlanmasını engelledi. Bu taktik, Sakarya sonrası yapılan yeniden yapılanmanın doğrudan meyvesiydi.

Taarruzun sonuçları

Askerî zafer, hızla diplomatik sonuç doğurdu. İngiltere, Boğazlar bölgesinde Türk ordusuyla çatışma riskini görünce ateşkes istedi. 3 Ekim'de başlayan görüşmeler sonunda 11 Ekim 1922'de Mudanya Ateşkesi imzalandı. Türk tarafını İsmet Paşa temsil etti. Ateşkesle Doğu Trakya savaş yapılmadan Türk yönetimine bırakıldı ve İstanbul'un TBMM'ye devri ilkesel olarak kabul edildi.

Mudanya'nın ardından 1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldı ve barış görüşmeleri için Lozan'a gidildi. Masadaki mücadelenin ayrıntıları Lozan Barış Antlaşması'nın hükümleri yazısında yer alıyor.

Bir hatırlatma: Zafer Bayramı ile Kurtuluş günleri farklıdır

30 Ağustos ulusal bayramdır; şehirlerin kurtuluş günleri ise yereldir. Örneğin İzmir 9 Eylül'ü, Bursa 11 Eylül'ü kurtuluş günü olarak kutlar. Bu ayrım sınav sorularında sıkça karıştırılır.

Taarruz planının mantığı

Büyük Taarruz'un planı, Yunan cephesinin en güçlü olduğu kuzeyde değil, güneydeki Afyonkarahisar bölgesinde bir yarma yapmak üzerine kuruluydu. Kuzeyde yapılan aldatma hareketleri, Yunan komutanlığının dikkatini Eskişehir yönüne çekti. Ana saldırı ise güneyde, Kocatepe'nin karşısındaki tepelere yöneldi. Süvari birlikleri yarma bölgesinden düşman gerisine sızarak ikmal ve haberleşme hatlarını kesti.

Planın başarısı üç unsura dayanıyordu: sürpriz, yoğunlaşma ve hız. Türk ordusu, saldırı noktasında yerel bir üstünlük sağladı; yarma gerçekleşince de düşmana toparlanma fırsatı vermeden takibe geçti. Taarruzun ilk iki gününde kritik tepelerin alınması, Yunan ordusunun savunma düzenini bozdu ve çekilmeyi kaçınılmaz hâle getirdi.

Kocatepe ve Dumlupınar'ı ziyaret

Afyonkarahisar'daki Kocatepe, bugün Başkomutan Tarihi Milli Parkı içinde yer alır. Mustafa Kemal'in taarruzu izlediği tepede anıt ve müze bulunur. Dumlupınar'daki Şehitlik ve Meçhul Asker Anıtı ise Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin hafızasını taşır. Her yıl 26 Ağustos sabahı Kocatepe'de düzenlenen anma törenleri, taarruzun başladığı saatleri hatırlatır.

Taarruzun öncesini daha iyi kavramak isteyenler Ankara'da açılan Birinci Meclis'in savaş yönetimindeki rolüne de bakabilir.

Taarruzdan sonra İzmir ve Batı Anadolu

İzmir'e giren Türk süvarilerinin ardından kentte büyük bir yangın çıktı ve şehrin önemli bir bölümü yandı. Yunan ordusunun çekilme yolu üzerindeki birçok kasaba ve köy de ağır tahribata uğramıştı. Savaşın son aşaması, Batı Anadolu'da derin bir yıkım ve büyük göç hareketleriyle birlikte yaşandı. Bu tablo, kısa süre sonra Lozan'da görüşülecek nüfus mübadelesi meselesinin arka planını da oluşturdu.

Askerî açıdan ise taarruz, modern Türk ordusunun kuruluş belgesi gibi görülür. Kısa sürede büyük mesafeler kat eden, süvari, piyade ve topçuyu birlikte kullanan bu harekât, sonraki yıllarda harp okullarında örnek olarak incelendi.

Sık sorulan sorular

Büyük Taarruz nereden yönetildi?

Afyonkarahisar'ın güneybatısındaki Kocatepe'den yönetildi. Mustafa Kemal, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa taarruzun ilk saatlerini burada geçirdi.

"Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir" emri ne zaman verildi?

1 Eylül 1922'de, Başkomutanlık Meydan Muharebesi'nin kazanılmasından sonra çekilen düşmanın takibi için verildi.

Ara Tatil Sona Erdi! 17 Milyon Öğrenci Yarın Okula Dönüyorİlgili HaberAra Tatil Sona Erdi! 17 Milyon Öğrenci Yarın Okula Dönüyor
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Haber Merkezi · Editör

Yazar Türk, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir