İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazar

Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk: Hakem heyeti sınırını aşan uyuşmazlıklarda yol

Uyuşmazlık değeri hakem heyeti sınırını aşıyorsa tüketici mahkemesine gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Arabuluculuğun nasıl işlediğini, ücretini ve dava sürecini anlattık.

Haber Merkezi
Giriş:
Kaynak: Yazar Türk5 okunma0 yorum8 dk okuma
Paylaş
Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk: Hakem heyeti sınırını aşan uyuşmazlıklarda yol
Tüketici mahkemesi ve arabuluculuk: Hakem heyeti sınırını aşan uyuşmazlıklarda yol Fotoğraf: Yazar Türk

Sesli Dinle

Bu ses, tarayıcınızın konuşma sentezi ile üretilir; insan sesi değildir. Sesin niteliği cihazınıza göre değişir.

Uyuşmazlık değeri hakem heyeti sınırını aşıyorsa tüketici mahkemesine gitmeden önce arabulucuya başvurmak zorunlu. Arabuluculuğun nasıl işlediğini, ücretini ve dava sürecini anlattık.

Tüketici mahkemesinde görülecek bir uyuşmazlıkta dava açmadan önce arabulucuya başvurmak dava şartıdır. Bu kural, 6502 sayılı Kanun'a 2020'de eklenen 73/A maddesiyle getirildi. Hakem heyetinin görev alanına giren, yani 2026 başvuruları için değeri 186.000 TL'nin altında kalan uyuşmazlıklar ise bu zorunluluğun dışındadır; onlar için doğrudan hakem heyetine başvurulur.

Uyuşmazlığa konu olabilecek tüm hakları bir arada görmek için tüketici hakları ana rehberine bakabilirsiniz.

Hangi durumda hangi yol?

Durumİzlenecek yol
Değer hakem heyeti sınırının altındaTüketici hakem heyeti (arabuluculuk gerekmez)
Değer sınırın üzerindeÖnce arabuluculuk, anlaşma olmazsa tüketici mahkemesi
Hakem heyeti kararına itirazDoğrudan tüketici mahkemesi (arabuluculuk gerekmez)
Taşınmazın aynından doğan tüketici uyuşmazlığıArabuluculuk dava şartı değildir

Kanun'un 73/A maddesi; hakem heyetinin görev alanındaki uyuşmazlıkları, hakem heyeti kararlarına itirazları, Bakanlık ve tüketici örgütlerinin genel nitelikli davalarını, seri malların toplatılmasına ilişkin davaları ve taşınmazın aynından doğan tüketici uyuşmazlıklarını dava şartı arabuluculuğun dışında tutar.

Arabuluculuk nasıl işler?

  1. Başvuru: Başvuru, adliyelerdeki arabuluculuk bürolarına yapılır. Büro, listeden bir arabulucu görevlendirir.
  2. Taraflara ulaşılması: Arabulucu, sizinle ve karşı taraf firmayla iletişime geçerek görüşme tarihini belirler.
  3. Görüşmeler: Taraflar, tarafsız arabulucunun yardımıyla uzlaşma arar. Arabulucu karar vermez; yalnızca anlaşmaya yardımcı olur.
  4. Sonuç tutanağı: Anlaşma sağlanırsa anlaşma belgesi düzenlenir. Anlaşma olmazsa ya da karşı taraf katılmazsa son tutanak düzenlenir ve bu tutanakla dava açabilirsiniz.

Arabuluculuk sürecine ilişkin genel kurallar ve süreler 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nda düzenlenir. Güncel uygulama bilgisi için Adalet Bakanlığı'nın Arabuluculuk Daire Başkanlığı sitesine bakabilirsiniz.

Arabuluculuk ücretini kim öder?

Kanun'un 73/A maddesi tüketiciyi korumaya yönelik özel bir ücret kuralı içerir:

  • Taraflara ulaşılamaması, tarafların katılmaması nedeniyle görüşme yapılamaması ya da tarafların anlaşması veya anlaşamaması hâllerinde, tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.
  • Bu durumlarda karşılanan ücret, Arabuluculuk Asgari Ücret Tarifesi'ne göre iki saatlik ücret tutarını geçemez.
  • Arabuluculuk sonrasında açılan dava tüketici lehine sonuçlanırsa, bu ücret davalı firmadan tahsil edilir.
  • 6325 sayılı Kanun'un, ilk toplantıya katılmayan tarafın davada yargılama giderlerinden sorumlu tutulmasına ilişkin hükmü tüketici aleyhine uygulanmaz.

Tüketici mahkemesinde dava

Arabuluculukta anlaşma sağlanamazsa tüketici mahkemesinde dava açabilirsiniz. Bilmeniz gereken başlıca noktalar:

  • Yetki: Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerindeki tüketici mahkemesinde de açılabilir. Yani firmanın merkezinin bulunduğu şehre gitmek zorunda değilsiniz.
  • Harç muafiyeti: Kanun'un 73. maddesine göre tüketicilerin tüketici mahkemelerinde açtığı davalar Harçlar Kanunu'nda düzenlenen harçlardan muaftır. Bilirkişi ve tebligat gibi diğer yargılama giderleri ise ayrıca gündeme gelebilir.
  • Usul: Kanun'a göre tüketici mahkemelerindeki davalar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Altıncı Kısım hükümlerine göre yürütülür.
  • Mahkeme yoksa: Tüketici mahkemesi kurulmamış yerlerde bu davalara genellikle asliye hukuk mahkemeleri tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.

Dava açmadan önce kontrol listesi

  1. Arabuluculuk son tutanağı elinizde mi?
  2. Fatura, sözleşme, yazışmalar ve teknik raporlar bir dosyada toplandı mı?
  3. Talebiniz (iade, indirim, tazminat) ve tutarı net mi?
  4. Zamanaşımı süresi dolmadı mı? Ayıplı mal ve hizmette genel süre teslim veya ifadan itibaren iki yıldır.
  5. Bir avukattan veya baro adli yardım bürosundan görüş aldınız mı?

Zamanaşımı ve seçimlik haklar konusunda ayrıntılı bilgiyi ayıplı malda zamanaşımı ve seçimlik haklar yazımızda bulabilirsiniz. Değeri sınırın altında kalan bir uyuşmazlığınız varsa tüketici hakem heyetine başvuru yazımız size daha hızlı ve masrafsız bir yol gösterecektir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık yerine geçmez. Dava süreçlerinde mutlaka bir avukata danışın.

Tüketici örgütleri ve Bakanlığın açabileceği davalar

Tüketici mahkemelerinde yalnızca bireysel davalar görülmez. Kanun'un 73. maddesine göre tüketici örgütleri, ilgili kamu kurumları ve Ticaret Bakanlığı; genel olarak tüketicileri ilgilendiren ve Kanun'a aykırı bir durumun doğma tehlikesi bulunan hâllerde bu durumun önlenmesi veya durdurulması için dava açabilir. Ayrıca satışa sunulan bir seri malın ayıplı olduğunun tespiti, satışının durdurulması ve toplatılması için Bakanlık, tüketiciler veya tüketici örgütleri dava açabilir. Bu tür davalar dava şartı arabuluculuğun dışındadır.

Delil ve bilirkişi

Tüketici davalarında sonucu çoğu zaman teknik bir soru belirler: Ürün teslimde kusurlu muydu, arıza kullanım hatasından mı kaynaklandı? Bu sorular genellikle bilirkişi incelemesiyle cevaplanır. Bu nedenle ürünü mümkünse bozmadan saklamak, servis raporlarını ve yazışmaları eksiksiz dosyalamak, davanın seyrini doğrudan etkiler.

Sık sorulan sorular

Arabuluculukta anlaşma zorunlu mu?

Hayır. Zorunlu olan, dava açmadan önce arabulucuya başvurmaktır. Anlaşıp anlaşmamak tarafların iradesine bağlıdır.

Arabuluculukta varılan anlaşma bağlayıcı mı?

Evet. Anlaşma belgesi tarafları bağlar ve 6325 sayılı Kanun'da öngörülen koşullar sağlandığında icra edilebilir niteliktedir. Belgeyi imzalamadan önce içeriğini dikkatle okuyun.

Hakem heyeti kararına itiraz için arabulucuya gitmem gerekir mi?

Hayır. Hakem heyeti kararlarına yapılan itirazlar dava şartı arabuluculuğun dışındadır.

Firmanın merkezi başka şehirdeyse nerede dava açarım?

Tüketici davalarını kendi yerleşim yerinizdeki tüketici mahkemesinde açabilirsiniz; Kanun bu imkânı açıkça tanır.

Avukat tutmak zorunlu mu?

Hayır, davayı kendiniz de açabilirsiniz. Ancak teknik ve hukuki konuların ağırlıkta olduğu uyuşmazlıklarda bir avukattan destek almanız, haklarınızı doğru biçimde ileri sürmeniz açısından yararlı olur. Maddi imkânı yetersiz olanlar baroların adli yardım bürolarına başvurabilir.

Arabuluculuk başvurusu ücretli mi?

Kanun'da sayılan hâllerde tüketicinin ödemesi gereken arabuluculuk ücreti, iki saatlik ücret tutarıyla sınırlı olmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.

Gaziosmanpaşa’da Yangın Faciası: 12 Yaşındaki Ömer Ege Öldüİlgili HaberGaziosmanpaşa’da Yangın Faciası: 12 Yaşındaki Ömer Ege Öldü
Paylaş

Düzeltme ve cevap hakkı — bu haberde şeref ve haysiyetinizi ihlal eden ya da gerçeğe aykırı bir husus olduğunu düşünüyorsanız, yayım tarihinden itibaren iki ay içinde başvurabilirsiniz.

Haber Merkezi · Editör

Yazar Türk, 2026 yılında yayın hayatına başladı. Yazar Medya Anonim Şirketi bünyesinde tarafsız, hızlı ve güvenilir haber yayıncılığı faaliyetlerini sürdürüyor.

İlgili Haberler

Yorumlar (0)

Kalan: 500 karakter

Bu habere henüz onaylanmış bir yorum yok. İlk yorumu siz yazın; yorumlar editör onayından sonra yayımlanır.

Bunlar da İlginizi Çekebilir