Köpekbalıkları Kasırga Takibinde Yeni Bilimsel Gözlemciler Oluyor

ABD'de bilim insanları, kasırgaların gücünü daha doğru tahmin edebilmek için sıra dışı bir yöntemi araştırıyor. Delaware Üniversitesi'nden araştırmacılar, okyanuslarda dolaşan köpekbalıklarına yerleştirilen özel sensörlerle deniz sıcaklığı, tuzluluk ve derinlik verilerini topluyor.

Bilim insanları, köpekbalıklarının taşıdığı bu cihazlardan elde edilen bilgilerin, özellikle ABD'nin doğu kıyılarına yaklaşan kasırgaların şiddetini önceden belirlemede önemli katkılar sağlayabileceğini düşünüyor.

Köpekbalıkları hareketli veri istasyonlarına dönüşüyor

Araştırma kapsamında kullanılan sensörler, köpekbalıkları denizde hareket ederken okyanusun farklı katmanlarından veri topluyor.

CTD adı verilen özel cihazlar; suyun sıcaklığını, elektrik iletkenliğini ve derinliğini ölçüyor. Elektrik iletkenliği ise deniz suyundaki tuzluluk oranını belirlemek için kullanılıyor.

Toplanan veriler, okyanus ve atmosfer modellerine aktarılırken, kasırgaların oluşumu ve güçlenme süreçlerinin daha iyi anlaşılması hedefleniyor.

"Kasırgaların gücünü belirleyen bölüm üst okyanus tabakası"

Delaware Üniversitesi Deniz Bilimleri ve Politikası Okulu'nda araştırmanın yürütücülüğünü yapan Profesör Aaron Carlisle, köpekbalıklarının bilimsel araştırmalar için önemli bir fırsat sunduğunu belirtti.

Carlisle, özellikle okyanusun üst bölümündeki sıcaklık miktarının kasırga oluşumunda kritik rol oynadığını ifade ederek, "Karışım tabakasındaki ısı ne kadar fazlaysa kasırgalar da o kadar güçlü hale gelebiliyor. Çünkü fırtınaları besleyen enerji bu bölgede bulunuyor" değerlendirmesinde bulundu.

Bazı köpekbalığı türleri özel olarak seçiliyor

Araştırmacılar, tüm köpekbalıklarını değil, bilimsel veri toplama açısından uygun özelliklere sahip türleri tercih ediyor.

Uzun mesafeler kat eden, geniş okyanus alanlarında dolaşan ve zaman zaman yüzeye çıkan türler araştırmanın merkezinde yer alıyor. Kısa yüzgeçli makolar, mavi köpekbalıkları, çekiç köpekbalıkları ve genç büyük beyaz köpekbalıkları bu çalışmaya uygun türler arasında gösteriliyor.

Cihazların uydu bağlantısı kurabilmesi için köpekbalıklarının belirli aralıklarla su yüzeyine çıkması gerekiyor.

Sensörlerin takılması birkaç dakika sürüyor

Araştırma ekibi, köpekbalıklarına cihaz yerleştirme işlemini oldukça hızlı ve kontrollü şekilde gerçekleştiriyor.

Bilim insanları, özel ekipmanlarla yakalanan köpekbalıklarına sensörleri genellikle beş dakikadan kısa sürede takıyor. İşlem sırasında hayvanların zarar görmemesi için özel bakım prosedürleri uygulanıyor.

Takılan cihazlar zaman içinde kendiliğinden ayrılacak şekilde tasarlanırken, her köpekbalığı serbest bırakılmadan önce sağlık kontrolünden geçiriliyor.

Elde edilen veriler erken uyarı sistemlerini geliştirebilir

Projenin başarılı olması halinde köpekbalıklarından elde edilen bilgiler, kasırga tahmin modellerinin geliştirilmesine yardımcı olacak.

Özellikle ABD'nin Kuzey Carolina'dan Massachusetts'e kadar uzanan doğu kıyılarında yaşayan topluluklar için daha doğru fırtına tahminleri yapılması hedefleniyor.

Bilim insanları, bu verilerin kıyı bölgelerinin daha güçlü altyapılarla hazırlanmasına ve doğal afetlere karşı daha etkili önlemler alınmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor.

"Köpekbalıklarından çok şey öğrenebiliriz"

Araştırmacılar, köpekbalıklarının kamuoyunda çoğu zaman korku unsuru olarak görülmesine rağmen, aslında bilim için büyük fırsatlar sunduğuna dikkat çekiyor.

Profesör Carlisle, köpekbalıklarının okyanus yaşamına mükemmel şekilde uyum sağlamış canlılar olduğunu belirterek, bu hayvanların insanlığa önemli bilgiler sağlayabileceğini ifade etti.

Bilim insanlarına göre bu çalışma, köpekbalıkları ile insanların ilişkisini farklı bir noktaya taşıyor. Artık bu canlılar yalnızca okyanusların güçlü avcıları değil, aynı zamanda iklim araştırmalarına katkı sağlayan doğal gözlemciler olarak da değerlendiriliyor.