Türkiye’de yaz aylarında artan orman yangını riskine karşı uzmanlar, sıcaklık, nem ve rüzgar faktörlerinin oluşturduğu tehlikeye dikkat çekiyor. “30-30-30 kuralı” olarak bilinen hava koşullarının oluştuğu dönemlerde yangın riskinin en üst seviyeye çıktığı belirtiliyor.
İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Mühendisliği Bölüm Başkanı Prof. Dr. Doğanay Tolunay, sıcaklığın 30 derecenin üzerine çıktığı, nem oranının yüzde 30’un altına düştüğü ve rüzgar hızının saatte 30 kilometreyi geçtiği günlerde kırmızı alarm seviyesinde önlem alınması gerektiğini ifade etti.
Uzmanlara göre yüksek sıcaklık, düşük nem ve güçlü rüzgar birleştiğinde ormanlık alanlar yangına karşı çok daha hassas hale geliyor.
Prof. Dr. Tolunay, bu tür hava şartlarında kuru bitki örtüsünün kolayca tutuşabildiğini ve yangınların çok kısa sürede geniş alanlara yayılabileceğini belirtti.
Yangınla mücadelede yalnızca uyarıların yeterli olmadığını vurgulayan Tolunay, toplum genelinde bilinçli davranış alışkanlıklarının geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Türkiye’de orman yangını riskinin genellikle mayıs ve kasım ayları arasındaki dönemde arttığı belirtilirken, iklim değişikliğinin etkisiyle yüksek riskli sürenin daha uzun hale gelebildiği ifade edildi.
Kurak ve sıcak hava koşullarında bitki örtüsündeki nem oranının azalmasıyla ormanların adeta yanıcı bir yapıya dönüştüğünü belirten uzmanlar, küçük bir kıvılcımın bile büyük yangınlara neden olabileceği konusunda uyarıyor.
Özellikle tarım makineleri, elektrik hatları, yol kenarları ve demir yolu çevrelerinde yangına neden olabilecek unsurların kontrol altında tutulması gerektiği vurgulanıyor.
Orman yangınlarının etkisini azaltmak için yerleşim bölgeleri çevresinde de önlemler alınması gerekiyor.
Uzmanlar, evlerin çevresindeki kuru otların temizlenmesi, orman ile yerleşim alanları arasında koruyucu bölgeler oluşturulması ve yangına dayanıklı yapı malzemelerinin tercih edilmesinin önemine dikkat çekiyor.
Ayrıca yüksek riskli günlerde kıvılcım çıkarabilecek araç ve ekipmanların kullanılmaması gerektiği belirtiliyor.
Tarım alanlarında yapılan bilinçlendirme ve denetim çalışmaları sayesinde anız yangınlarında düşüş yaşandığı bildirildi.
Diyarbakır’da anız yakılması nedeniyle düzenlenen tutanak sayısının 2024 yılında 113 iken 2025 yılında 54’e gerilediği açıklandı. Batman’da haziran ve temmuz döneminde yangın sayısının 69’dan 40’a düştüğü belirtildi.
Mardin’de ise anız kaynaklı orman yangınlarının 47’den 13’e, zarar gören alanın ise 260 hektardan 55 hektara indiği ifade edildi.
Yetkililer, anız yakmanın hem tarım arazileri hem de orman alanları açısından ciddi risk oluşturduğunu belirterek denetimlerin devam ettiğini açıkladı.
Anız yakanlara dekar başına 698 lira idari para cezası uygulanırken, biçerdöverlerde yangın söndürme ekipmanı bulundurulması, operatörlere eğitim verilmesi ve riskli bölgelere su tankerlerinin yönlendirilmesi gibi tedbirler sürdürülüyor.
Uzmanlar, orman yangınlarının büyük bölümünün insan kaynaklı olduğunu hatırlatarak, vatandaşların özellikle sıcak, kuru ve rüzgarlı günlerde daha dikkatli hareket etmesi gerektiğini vurguluyor.