Türkiye’nin Pakistan ile geliştirdiği savunma ve güvenlik ilişkileri, uluslararası analizlerin gündemindeki yerini koruyor. ABD merkezli Eurasia Review’da yayımlanan değerlendirmede, Ankara’nın Güney Asya’daki artan etkinliği ve Mekke Ortak Savunma Anlaşması’nın Türkiye açısından oluşturduğu stratejik imkanlar ele alındı.
Eurasia Review’da yayımlanan “Türkiye’nin Güney Asya’daki Çok Yönlü Dış Politikası” başlıklı analizde, Türkiye’nin son yıllarda bölge ülkeleriyle geliştirdiği ilişkilerin kapsamının genişlediği belirtildi.
Değerlendirmede, Pakistan ile başlangıçta savunma ürünleri ihracatı üzerinden şekillenen ilişkilerin zamanla silah transferleri, askeri eğitim, denizcilik faaliyetleri ve kurumsal savunma iş birliklerini kapsayan daha geniş bir yapıya dönüştüğü ifade edildi.
Analizde, Türkiye’nin Güney Asya’daki faaliyetlerinin Hindistan’ın bölgesel ağırlığı, Çin’in yatırımları ve ABD’nin güvenlik politikalarının etkili olduğu bir ortamda Ankara’nın bağımsız bir aktör olarak konumunu güçlendirdiği savunuldu.
Eurasia Review’daki değerlendirmede, Türkiye’nin Güney Asya politikasının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ülkeyi Batılı ve bölgesel güç merkezlerinden bağımsız hareket edebilen özerk bir aktör haline getirme hedefiyle örtüştüğü belirtildi.
Türkiye’nin Pakistan’ın yanı sıra Bangladeş, Maldivler ve Somali ile geliştirdiği ilişkilerin de bu politikanın parçaları olduğu ifade edildi.
Analizde, deniz teknolojileri, insansız hava araçları, askeri eğitim ve savunma alanındaki iş birliklerinin Türkiye’nin bölgedeki diplomatik erişimini artırdığı değerlendirildi.
Türkiye ile Pakistan arasında yürütülen korvet ve denizaltı modernizasyon projeleri, analizde iki ülke arasındaki savunma iş birliğinin öne çıkan örnekleri arasında gösterildi.
Ortak üretim, teknoloji transferi ve uzun vadeli bakım çalışmalarının yalnızca savunma alanında ekonomik ilişkiler oluşturmadığı, aynı zamanda Türkiye’nin Güney Asya’daki siyasi ve diplomatik etkisini artırdığı belirtildi.
Pakistan’ın Ankara açısından hem önemli bir savunma müşterisi hem de Güney Asya’daki güvenlik meselelerine erişim sağlayan stratejik bir ortak olduğu ifade edildi.
Analizde, Türkiye’nin Bangladeş ve Maldivler ile yürüttüğü temasların da bölgedeki etkinliğin farklı ülkelere yayılması açısından önem taşıdığı kaydedildi.
Ankara’nın bu ülkelerle ilişkilerinde doğrudan bir ittifak oluşturmak yerine savunma teknolojileri ve farklı alanlardaki iş birlikleri üzerinden alternatifler sunduğu değerlendirildi.
Bu yaklaşımın Türkiye’nin Güney Asya’daki varlığını aşamalı biçimde genişletmesine imkan sağladığı belirtildi.
Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ı kolektif savunma çerçevesinde bir araya getiren Mekke Ortak Savunma Anlaşması da analizde özel bir başlık olarak ele alındı.
Anlaşmanın Türkiye’nin hem Körfez hem de Güney Asya politikalarındaki konumunu güçlendirebileceği değerlendirilirken, mekanizmaların ve operasyonel yükümlülüklerin henüz uygulamada sınanmadığına dikkat çekildi.
Buna karşın düzenli bakanlık istişareleri, sürekli bir sekretarya oluşturulması ve yeni üyelerin katılımına açık bir yapı kurulmasının Ankara açısından uzun vadeli diplomatik imkanlar sunabileceği ifade edildi.
Analizin sonuç bölümünde, Mekke Anlaşması ile Türkiye’nin Körfez güvenliği ve Güney Asya politikalarının kesişiminde daha görünür bir rol üstlenebileceği belirtildi.
Söz konusu yapının Ankara’ya doğuya doğru diplomatik ve stratejik etkisini genişletme imkanı sağlayabileceği değerlendirilirken, Türkiye’nin savunma sanayisi üzerinden kurduğu ilişkilerin bölgesel nüfuzunu destekleyen önemli unsurlardan biri olduğu vurgulandı.