Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının hızla yükselmesi, küresel iklim açısından yeni bir sıcaklık rekoru ihtimalini gündeme getirdi. İngiltere Meteoroloji Ofisi'nin (Met Office) değerlendirmelerine göre gelişmekte olan El Niño olayının olağanüstü güçlü bir seviyeye ulaşması ve 2027'nin şimdiye kadar ölçülen en sıcak yıl olması mümkün.
Met Office Uzun Vadeli Tahminler Başkanı Prof. Adam Scaife, mevcut iklim modellerinde görülen El Niño sinyalinin dikkat çekici derecede güçlü olduğunu belirtti. Scaife, meslek hayatı boyunca bu ölçekte bir El Niño tahminiyle karşılaşmadığını ifade etti.
El Niño, Pasifik Okyanusu'nda belirli aralıklarla ortaya çıkan doğal bir iklim olayı olarak biliniyor. Bu süreçte doğudan batıya doğru esen alize rüzgarlarının zayıflamasıyla Pasifik'in batısında biriken sıcak sular doğuya doğru ilerliyor.
Okyanustaki ısının atmosfere aktarılması, küresel ortalama sıcaklıkların yükselmesine ve dünyanın farklı bölgelerinde yağış düzenlerinin değişmesine neden olabiliyor.
El Niño koşullarının oluşması için Pasifik'in belirli bir bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklığının uzun dönem ortalamasının en az 0,5 derece üzerine çıkması gerekiyor. Son ölçümlerde ise bu farkın 2 derecenin üzerine çıktığı bildiriliyor.
Met Office tahminlerine göre sıcaklık farkı, El Niño'nun 2026'nın ilerleyen dönemlerinde güçlenmesiyle 3 derecenin üzerine çıkabilir. Böyle bir seviyeye ulaşılması, 1950'den bu yana kaydedilen en yüksek değer anlamına gelebilir.
El Niño'nun daha da güçlenebileceğine ilişkin önemli göstergelerden biri de Pasifik'in derin kesimlerindeki sıcaklıklar olarak öne çıkıyor. Yaklaşık 100 metre derinlikte bazı bölgelerde deniz suyunun normalden 8 derece daha sıcak ölçüldüğü belirtiliyor.
Bu durum, yüzeydeki sıcaklık artışının önümüzdeki dönemde daha da belirginleşebileceğine yönelik endişeleri artırıyor.
Berkeley Earth iklim bilimcisi Dr. Zeke Hausfather da mevcut verilerin güçlü bir El Niño ihtimalini desteklediğini belirtti. Bazı modellerde Pasifik'teki sıcaklık farkının 4 dereceye kadar çıkabileceği öngörülüyor.
Hausfather, böyle bir senaryonun gerçekleşmesi halinde olayın son birkaç yüzyılın en güçlü El Niño dönemlerinden biri olabileceğini ifade etti. Ancak geçmiş dönemlere ilişkin doğrudan ölçümlerin sınırlı olması nedeniyle bu tür tarihi karşılaştırmaların kesinlik taşımadığına dikkat çekiliyor.
El Niño'nun bölgesel etkilerinin şimdiden görülmeye başladığı belirtiliyor. Güney Asya'da El Niño dönemlerinde genellikle zayıflayan yaz musonlarının, Hindistan'daki yağış miktarını da olumsuz etkilediği aktarılıyor.
Tropikal Atlantik ve Karayipler'deki atmosferik koşulların değişmesi ise kasırga oluşumlarını baskılayabiliyor. Atlantik kasırga sezonunda şimdiye kadar üç isimlendirilmiş fırtınanın meydana gelmesi de bu kapsamda değerlendiriliyor.
İngiltere'de ise sonbahar aylarında yağışların ve fırtınalı hava koşullarının artabileceği tahmin ediliyor. Uzmanlar bununla birlikte El Niño'nun her döngüde farklı özellikler gösterebildiğini ve etkilerin bölgeden bölgeye değişebileceğini vurguluyor.
Güçlü bir El Niño'nun başta tropikal Pasifik çevresindeki ülkeler olmak üzere birçok bölgede ciddi hava olaylarını tetikleyebileceği belirtiliyor.
Avustralya'da kuraklık ve buna bağlı orman yangını riskinin yükselmesi beklenirken, Peru ve Ekvador ile ABD'nin güney kesimlerinde aşırı yağış ve sel ihtimalinin artabileceği değerlendiriliyor.
İklim olayının tarım, su kaynakları ve gıda fiyatları üzerinde de küresel ölçekte baskı oluşturabileceği ifade ediliyor. Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı, güçlü bir El Niño senaryosunun 2027 sonuna kadar 49 milyon kişinin daha akut gıda güvensizliğiyle karşılaşmasına yol açabileceği uyarısında bulunuyor.
Met Office iklim bilimcisi Dr. Nick Dunstone, güçlü El Niño dönemlerinde okyanuslarda depolanan büyük miktardaki ısının atmosfere taşındığını belirtiyor. Bu etkinin, El Niño'nun zirve yaptığı dönemin ardından gelen yılda küresel sıcaklıkların daha da yükselmesine neden olabildiği ifade ediliyor.
Bu nedenle 2027'nin, 2024'te kırılan küresel sıcaklık rekorunu geride bırakarak ölçüm tarihinin en sıcak yılı olma ihtimali gündemde bulunuyor.
Ancak uzmanlar, mevcut tahminlerin kesin bir sonuç olmadığını ve El Niño'nun gücünün önümüzdeki aylarda yaşanacak gelişmelere bağlı olarak değişebileceğini vurguluyor.