ENSTİTÜ Sosyal tarafından gerçekleştirilen detaylı bir çalışma, ilkokul çağındaki çocukların dil gelişimini gözler önüne seriyor. Kasım 2024'ten bu yana devam eden bu araştırma, 20 Nisan 2026 tarihi itibarıyla eğitimciler ve araştırmacılar için erişime açılan “İlkokul Çocuklarının Söz Varlığı Dijital Platformu”nu içermektedir. Proje çerçevesinde 6-10 yaş aralığındaki çocuklara ait 11 milyon kelimenin analizi yapılmıştır.
Bu araştırma, çocukların dil yapısında dijital çağın etkisinin giderek daha fazla hissedildiğini göstermektedir. “YouTuber”, “online” ve “ekran görüntüsü” gibi terimlerin çocukların günlük konuşmalarına girdiği gözlemlenirken; “görmek”, “zaman” ve “çıkmak” en çok tercih edilen kelimeler arasında yer aldı. Ayrıca “internet”, “elektrik” ve “makine” gibi kavramların da yaygınlaştığı tespit edilmiştir.
Kültürel kelimeler arasında “efe”, “börek” ve “lahmacun” gibi ifadeler dikkat çekmektedir.
Çalışmanın dikkat çeken bir diğer bulgusu ise şiddet içerikli kelimelerin sıklığıdır. Veri setinde, şiddetle ilişkili terimlerin yaklaşık 20 bin kez tekrarlandığı görülmüştür. Uzmanlar, bu durumun çocukların algı ve davranış gelişimi üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği konusunda uyarıda bulunmaktadır.
Dilbilimciler, çocukların zengin bir kelime dağarcığına sahip olmasının, duygularını ifade etme yetilerini artırdığını ve sosyal uyumu geliştirdiğini belirtmektedir. Kelime dağarcığı yetersiz olan çocukların ise kendilerini ifade etme konusunda zorluk yaşayabileceği ve bu durumun davranışlarına yansıdığı ifade edilmektedir.